مشمول و معاف
به‌موجب مواد ۸۲ تا ۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم، حقوق مشمول مالیات پلکانی است؛ قانون بودجه هر سال معافیت ماهانه را تعیین می‌کند و تا سقف معافیت، هیچ مالیاتی بریده نمی‌شود.
فرمول کسر
از حقوق و مزایای مشمول، کسورات قانونی (بیمه) و معافیت ماهانه کسر می‌شود؛ مازاد، پلکانی نرخ‌گذاری می‌شود (۱۰٪ تا ۳۰٪ در پله‌های سال‌های اخیر). مزایای غیرمستمر و برخی اقلام مانند کمک‌هزینه‌های معاف، خارج از شمول‌اند.
تکلیف کارفرما
کارفرما مکلف است مالیات کسرشده را همراه لیست حقوق، ظرف مهلت قانونی پرداخت کند؛ عدم کسر و پرداخت، جریمه و مسئولیت جبران دارد.
فیش حقوقی شفاف
کارمند حق دارد ریز کسورات را ببیند؛ درج شفاف بیمه و مالیات در فیش، هم اعتماد می‌سازد هم سند تسویه است.
جمع‌بندی
معافیت ماهانه را از مصوبه سال بگیرید، مازاد را پلکانی محاسبه کنید و به‌موقع پرداخت کنید؛ ماشین‌حساب مالیات حقوق کاربان عدد دقیق هر دو طرف را می‌دهد.