اصل بر وجود رابطه کار است
به‌موجب ماده ۷ قانون کار، قرارداد کار عبارت است از توافق کتبی یا غیرکتبی که به موجب آن کارگر در قبال دریافت مزد، انجام کار را برای کارفرما تعهد می‌کند. یعنی حتی بدون هیچ برگه‌ای، اگر سه رکن «انجام کار»، «مزد» و «رابطه تبعیت» (دستور و نظارت کارفرما) برقرار باشد، رابطه کارگری-کارفرمایی شکل گرفته و همه حمایت‌های قانون کار اعمال می‌شود.
پس چرا نوشتن حیاتی است؟
چون در اختلاف، بار اثبات بر دوش کسی است که به سند استناد می‌کند. در رویه هیئت‌های حل اختلاف، وقتی سند مکتوب نباشد، ادعاها به شهادت و قرائن کشیده می‌شود و نتیجه غیرقابل پیش‌بینی است. قرارداد مکتوب، حداقل‌ها را شفاف می‌کند: شرح وظایف، محل کار، ساعات کار، مزد و مزایا، و مدت.
حداقل‌هایی که باید بنویسید
ماده ۸ قانون کار فهرست بندهای قرارداد را مشخص کرده است؛ مهم‌ترین‌ها: نوع کار، ساعات کار، مزد و نحوه پرداخت، و مدت قرارداد. فراموش نکنید که دو نسخه تنظیم و رسید تحویل بگیرید.
دام قرارداد شفاهی برای کارفرما
اگر کارگری بدون قرارداد مکتوب کار کند و بیمه نشود، کارفرما در برابر ماده ۱۴۸ قانون کار (الزام بیمه) و جریمه‌های تأمین اجتماعی آسیب‌پذیر است؛ ضمن آنکه ادعای شرایط بهتر از سوی کارگر، بدون سند، دفاع را دشوار می‌کند.
جمع‌بندی
رابطه کار با توافق غیرکتبی هم برقرار می‌شود، اما امنیت حقوقی فقط با مکتوب‌کردن شرایط به دست می‌آید. از بانک قراردادهای کاربان، نسخه منطبق با صنف خود را همین امروز جایگزین توافق‌های دست‌نویس کنید.