سنوات پایان کار یکی از پرمناقشه‌ترین اقلام تسویه‌حساب است؛ فرمول ساده‌ای دارد اما جزئیاتش در هیئت‌های تشخیص سرنوشت‌ساز می‌شود. در این مقاله فرمول، سه مثال عددی و چهار اشتباه پرهزینه را مرور می‌کنیم.
سنوات پایان کار چیست؟
بر پایه ماده ۲۴ قانون کار، با پایان رابطه کاری — به هر دلیلی — کارفرما مکلف است به ازای هر سال سابقه کار، اعم از پیوسته یا منقطع، معادل یک ماه آخرین مزد کارگر به او پاداش پایان کار بپردازد. این حق با استعفای کارگر یا پایان قرارداد موقت هم از بین نمی‌رود.
فرمول محاسبه سنوات ۱۴۰۵
سنوات = آخرین مزد ماهانه × سال‌های سابقه کار؛ و اگر سابقه سال کامل نباشد، به ازای هر ماه کارکرد یک‌دوازدهم مزد ماهانه اضافه می‌شود.
نکته کلیدی: مبنای محاسبه آخرین مزد کارگر است، نه مزدی که روز استخدام بسته شده؛ بنابراین هر افزایش سالانه حقوق، مبلغ سنوات را هم بالا می‌برد. عدد دقیق و به‌روز را از ماشین‌حساب سنوات کاربان بگیرید که در «ابزارهای مرتبط» پایین همین مقاله لینک شده است.
۳ مثال عددی
مثال ۱: کارگری با ۴ سال سابقه و آخرین مزد ماهانه ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان:
۴ × ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۴۸۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
مثال ۲: کارگری با ۲ سال و ۶ ماه سابقه و مزد ماهانه ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان:
۲.۵ × ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۲۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
مثال ۳: کارگری با ۷ ماه سابقه و مزد ماهانه ۹۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان:
(۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ÷ ۱۲) × ۷ = ۵۲,۵۰۰,۰۰۰ تومان.
۴ اشتباه رایج که برای کارفرما گران تمام می‌شود
۱. محاسبه با مزد پایه به‌جای آخرین مزد؛ ملاک، مزد ماهِ آخر کارکرد است.
۲. نپرداختن سنوات به کارگر قرارداد موقت؛ سنوات به نوع قرارداد ربطی ندارد و قرارداد موقت هم سنوات دارد.
۳. صفر گرفتن کسری سال؛ هر ماه کارکرد یک‌دوازدهم سنوات می‌سازد.
۴. خلط سنوات با عیدی؛ عیدی پاداش سالانه است و سنوات حقِ پایان کار؛ این دو جدا از هم و هر دو الزامی‌اند.
سؤالات متداول
آیا با استعفای کارگر هم سنوات تعلق می‌گیرد؟
بله؛ ماده ۲۴ ملاک را «پایان رابطه کاری» گذاشته، نه دلیل آن؛ استعفا، اخراج یا پایان مدت قرارداد همگی مشمول سنوات‌اند.
آیا از سنوات بیمه یا مالیات کسر می‌شود؟
خیر؛ مزایای پایان کار از حق بیمه و مالیات معاف است و باید به‌صورت ناخالص پرداخت شود.
اگر قرارداد چند بار تمدید شده باشد، سنوات از کدام تاریخ حساب می‌شود؟
از اولین روز شروع کار؛ تمام دوره‌های پیوسته یا منقطع با هم جمع می‌شوند.
سنوات چه زمانی باید پرداخت شود؟
هم‌زمان با تسویه‌حساب پایان کار؛ تأخیر آن در هیئت‌های تشخیص به نفع کارگر تمام می‌شود.